Džeraš, leto 2022. godine

January 3, 2023

Džeraš, leto 2022. godine

Na oko sat vremena severno od Amana nalazi se Džeraš (Gerasa), jedan od najposećenijih lokaliteta u Jordanu, posle Petre i Wadi Rum pustinje. U ovom antičkom gradu se kriju tragovi naseljenosti još od pre 6500 godina. Zlatno doba grada bilo je za vreme vladavine Rimljana, pa je i danas jedan od najbolje očuvanih provincijskih gradova starog Rima.
Džeraš je otkriven pre 70 godina, a u njemu se mogu videti uticaji stare Grčke, Rima, Mediterana i Orijenta.

U obilazak Džeraša smo krenuli od veličanstvene Hadrijanove (Južne) kapije, koja je podignuta u čast posete cara Hadrijana Gerasi 129. godine naše ere. Kapija se uzdiže odmah pored Hipodroma, u kojem je rekonstruisan južni kraj i gde se i danas, za potrebe posetilaca, „oživljavaju“ nekadašnje rimske igre. Nakon Hadrijanove kapije i Hipodroma nalazi se Ovalni trg koji je opasan dugačkom arkadom od 56 jonskih stubova. Na trg sa zapada gleda hram posvećen Jupiteru, koji datira još iz prvog veka, sa kojeg se pruža prelep pogled na Ovalni trg. Pored Jupiterovog hrama nalazi se veliko Južno pozorište iz drugog veka.

Sa Ovalnog trga proteže se oko 800 metara dugačak „Kardo maximus“, glavna originalno popločana ulica i gradska žila kucavica antičkog Džeraša. Najvažnije građevine koje su bile nanizane oko glavne ulice, nekada su bili hramovi, pijaca, fontane… Takvi su Agora, Forum (gde se održavao veći deo poslovnog i komercijalnog života), bogato isklesan ulaz u rimski hram koji je u vizantijsko vreme pretvoren u crkvu, zatim Nimfeum ili gradska fontana, Hram boginje Artemide (koja je bila i zaštitnica grada i čiji su korintski stubovi i danas gotovo netaknuti) i još mnogi drugi. Na severnom kraju “Kardo maximusa” nalazi se malo Severno pozorište.

U vreme Vizantije, neki od rimskih spomenika su dobili novu namenu, pa su tu postavljane hrišćanske crkve, dok su nove crkve pravljene od kamena i stubova vađenih iz rimskih građevina, koje su se urušile usled čestih zemljotresa u antičko vreme. Na mestu gde su se nalazile tri crkve posvećene Svetom Đorđu, Svetom Jovanu i Kozmi i Damjanu, zapadno od Artemidinog hrama, danas se mogu videti najbolje sačuvani mozaici iz šestog veka naše ere.